sep 042012
 

Sinds de verzetstijd staat in het stijlboek van de betere Nederlandse kranten dat geen enkel Duits citaat, geen los Duits woord, liefst geen Duitse naam zonder taalfout gespeld mag worden, want dat is lekker vernederend. Iedereen weet, dat Duitsers dit “unheimisch” vinden.

Gisteren was het zes keer raak in één kort artikel. Frank Vermeulen, correspondent van NRC-Handelsblad is op zoek naar een woning in Berlijn en heeft goed naar allerlei straten, pleinen en wijken gekeken. Hoe die gespeld worden kun je op straatnaambordjes zien. Maar de NRC en haar correspondent doen het anders: Savigny Platz. Je zou het voor Nederlandse lezers Savignyplein mogen noemen. In het Duits heet het plein Savignyplatz. Savigny Platz leest als een bevelende wijs: Savigny, ontplof! Savigny Plein zou in het Nederlands overigens ook niet kunnen.

Reuter Platz. Er is in Neukölln een Reuterplatz. Maar hier is waarschijnlijk de Ernst-Reuter-Platz bedoeld. Theoretisch zou er ook nog een een Reuther Platz kunnen zijn, analoog Potsdamer Platz, genoemd naar de stad Reuth, maar zo’n plein is er in Berlijn toevallig niet. Als de correspondent zich met een taxi naar de Reuter Platz laat rijden, kan hij later de domme chauffeur lekker vernederen. Dat treft dan overigens waarschijnlijk een Turk.

Kollwitz Platz moet zijn Kollwitzplatz. Karl Marx Allee moet zijn Karl-Marx-Allee. Je kunt het gewoon overschijven van de straatnaambordjes. Of googelen. Friedrichhain moet zijn Friedrichshain. De naam van de door de correspondent geraadpleegde website is immobilienscout24, niet immobillienscout24. Een dubbele m verlangt in het Duits niet automatisch naar een dubbele l.

Overigens kun je ook met geschiedenis de voormalige bezetter lekker in de war sturen. Vermeulen schrijft dat “de eind negentiende eeuwse keizer Wilhelm […] dat megalomane parlement bouwde”. Er waren twee keizers Wilhelm. Ze worden genummerd de eerste en de tweede, om ze te onderscheiden. De eerste werd geboren in 1797, begon te regeren in 1857, werd geproclameerd tot keizer in 1871 en overleed in 1888. Is dit de bedoelde “eind negentiende eeuwse keizer”? Hij heeft het parlement zeker niet gebouwd. Hij was er zelfs tegen. Hij heeft het wel ingewijd tegen wil en dank. De tweede was keizer van 1888 tot en met 1918, hij overleed in Doorn in 1941 en ligt daar nog, onbegraven. Is dit soms de bedoelde “eind negentiende eeuwse keizer”? Hij was op het moment dat het parlement gebouwd werd niet eens kroonprins maar de zoon van de kroonprins, en in die hoedanigheid was hij aanwezig bij de inwijding, eveneens tegen wil en dank. Dat hij het gebouwd heeft, komt dus niet “im Frage”, om een taalschepping te gebruiken die er in dit artikel ook nog bij had gekund, want verkeerd geslacht en verkeerde naamval.

 

 

Hanno Wupper

 Leave a Reply

(required)

(required)

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>